ĐÃ ĐẾN LÚC ĐƯA DANH NHÂN NGUYỄN QUANG BÍCH RA THẾ GIỚI

TỪ: Vanvn- Cập nhật ngày: 25 Tháng 4, 2026 lúc 11:26

Ông Lê Văn Lan chia sẻ ý kiến tại lễ ra mắt cuốn sách Nguyễn Quang Bích – nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức ngày 23.4.

Nguyễn Quang Bích, sinh ngày 7.5.1832 – 24.1.1890), còn có tên là Ngô Quang Bích, tự Hàm Huy, hiệu Ngư Phong; là quan nhà Nguyễn, nhà thơ và là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa chống Pháp tại vùng Tây Bắc (Việt Nam).

Nguyễn Quang Bích sẽ là danh nhân thế giới người Việt tiếp theo?

Ông Lê Văn Lan khẳng định, với vị thế, tư cách, tư chất, bản lĩnh nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào Cần Vương kháng Pháp, Nguyễn Quang Bích hội tụ những chất liệu, phẩm chất để tôn vinh danh nhân văn hóa thế giới.

Nguyễn Quang Bích sinh năm 1832, sáu năm nữa sẽ tròn kỷ niệm 200 năm ngày sinh nhà yêu nước này. Ông Lan nói đây là dịp rất thích hợp để lập hồ sơ đệ trình UNESCO vinh danh danh nhân văn hóa này và cùng kỷ niệm 200 năm ngày sinh Nguyễn Quang Bích trên thế giới.

Sau Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Nguyễn Du, Chu Văn An, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương, Lê Hữu Trác, Lê Quý Đôn thì Nguyễn Quang Bích xứng đáng là danh nhân văn hóa tiếp theo của Việt Nam ra với thế giới thông qua vinh danh của UNESCO.

Để hồ sơ có sức nặng, theo ông Lan, cần phải xuất bản thêm cuốn sách nữa về sự nghiệp văn chương, văn hóa của Nguyễn Quang Bích.

Nhà sử học Lê Văn Lan nói nay là dịp thích hợp để làm hồ sơ Danh nhân văn hóa thế giới cho Nguyễn Quang Bích – Ảnh: NXB Chính trị quốc gia Sự thật

Làm rõ thêm những đóng góp cho văn hóa của Nguyễn Quang Bích

Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Đức Cường – Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam – cho biết Nguyễn Quang Bích là danh nhân cuối thế kỷ 19, đã hoạt động rất tích cực trong phong trào yêu nước kháng Pháp cuối thế kỷ 19.

Ông là một nhân vật đa diện, đa tài, một vị quan thanh liêm, người yêu nước thương dân trong suốt cuộc đời mình.

Sau khi triều đình Huế ký hiệp ước năm 1884, Nguyễn Quang Bích cùng nhiều thủ lĩnh yêu nước khác tiếp tục ngọn cờ kháng chiến chống Pháp. Ông được nhân dân yêu quý.

Ngoài hoạt động yêu nước, những di sản văn hóa ông để lại rất đáng tự hào. Ông là người được vua Tự Đức giao thẩm định, hoàn thiện bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mực.

Nhà sử học Trần Đức Cường đánh giá Nguyễn Quang Bích là một danh nhân yêu nước đa tài – Ảnh: NXB Chính trị quốc gia Sự thật

Theo ông Cường, cần thiết phải công bố rộng rãi hơn nữa những công trình của nhà yêu nước Nguyễn Quang Bích, trong đó có cả những phần ông đóng góp cho sử học, cho văn hóa học và văn thơ.

Công việc này cần sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu văn học và nghiên cứu các hoạt động xã hội khác.

Hiện tên Nguyễn Quang Bích đã được đặt tên đường phố ở Hà Nội, TP.HCM và một số địa phương khác.

Theo ông Cường, những địa phương nhà yêu nước này từng làm việc, hoạt động cách mạng cũng nên có đường phố mang tên ông nhằm góp phần vào giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống bất khuất kiên cường của dân tộc ta.

Cuốn sách về Nguyễn Quang Bích vừa được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ra mắt – Ảnh: NXB Chính trị quốc gia Sự thật

Theo Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Nguyễn Quang Bích – Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX là công trình khoa học có ý nghĩa thiết thực trong việc nghiên cứu, tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, công lao và di sản thơ văn của một nhân vật tiêu biểu trong phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX.

Cuốn sách được biên soạn dựa trên nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học và khảo cứu địa phương đáng tin cậy cùng kết quả của các cuộc hội thảo khoa học cấp quốc gia.

Các nhà nghiên cứu làm sáng rõ bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX và vai trò đặc biệt của Nguyễn Quang Bích trong phong trào Cần Vương ở vùng Tây Bắc – nơi phong trào kháng Pháp diễn ra quyết liệt, gắn bó mật thiết với đồng bào các dân tộc thiểu số.

THIÊN ĐIỂU/ TTO