• Trang chủ
  • Bích Khê
  • Tác phẩm
  • Thi hữu
  • Diễn đàn lý luận
  • Thơ phổ nhạc
  • Tư liệu
  • Tin văn
  • Bạn đọc
  • Liên kết website
  • Thi tập
  • Tự truyện
MENU
  • Thi tập
  • Tự truyện
Hỗ trợ - Tư vấn
Thông tin cần biết
TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương 
Tôi mang lên lầu lên cung Thương 
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng 
Tình tang tôi nghe như tình lang 

Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi 
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi 
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi 
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi 

Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu 
Sao tôi không màng kêu: em yêu 
Trăng nay không nàng như trăng thiu 
Đêm nay không nàng như đêm hiu 

Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân 
Buồn sang cây tùng thăm đông quân 
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng 
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông. 
 
Thi hữu
 
BÊN LỀ BẢN THẢO, MẮT -Tản văn của GIẢ BÌNH AO

BÊN LỀ BẢN THẢO, MẮT -Tản văn của GIẢ BÌNH AO



Giả Bình Ao / Châu Hải Đường dịch

BÊN LỀ BẢN THẢO

Một câu chuyện như thế nào mới là câu chuyện của Trung Quốc?

Hiện nay rất nhiều tác phẩm nghệ thuật, bao gồm cả các tác phẩm văn học, có khá nhiều sự thể hiện của văn hóa Trung Quốc. Nhưng đó đều là những cái có từ đời Minh, Thanh trở về sau này, trong khi thời kỳ Minh, Thanh lại là thời kỳ suy bại của xã hội Trung Quốc, chứ không phải thời kỳ lớn mạnh và hưng thịnh của xã hội Trung Quốc.

Những cái như quyền cước, đèn lồng, múa sư tử, ăn sủi cảo, múa rối bóng... chỉ là một số nhân tố trong văn hóa Trung Quốc, chỉ là những thứ nông, mỏng, vụn vặt, bề ngoài. Nhân tố không phải là điển hình, văn hóa Trung Quốc nhất định phải tìm đến được cái tinh túy, cái căn bản của văn hóa Trung Quốc.

Tỷ như, lịch mặt trăng và sự hình thành nên âm dương ngũ hành trong văn hóa Trung Quốc, là cách nhìn của dân tộc Trung Hoa đối với vũ trụ tự nhiên, đối với sự sống. Những cách nhìn này đã hình thành nên phương thức tư duy của dân tộc Trung Hoa thế nào, và quan điểm triết học của nó ra sao? Ví dụ như Nho giáo, Thích (Phật) giáo, Đạo giáo của Trung Quốc, Đạo thì nói về thiên nhân hợp nhất, Thích thì nói về sự chuyển hóa của tâm, Nho thì nói về tu dưỡng đối với bản thân và trung dung trong việc xử thế. Ba tôn giáo này đã ảnh hưởng đến sự cấu thành và vận hành xã hội của Trung Quốc như thế nào?

Tỷ như, trừ Nho, Thích, Đạo ra, trong dân gian Trung Quốc lại cũng đồng thời cho rằng vạn vật hữu linh, và kính sợ trời. Những cái điển hình, những cái hạt nhân này trong văn hóa Trung Quốc, mới hình thành nên tư duy và tính cách của người Trung Quốc. Nó trọng chỉnh thể, trọng hỗn độn, trọng tượng hình, trọng đạo đức, trọng quan hệ, trọng trật tự. Đi sâu vào tìm hiểu những cái này, mới có thể nhìn rõ được xã hội Trung Quốc, mới có thể hiểu được rất nhiều sự tình phát sinh ra trong xã hội ấy.

Lối tư duy, tính cách, tôn giáo và triết học ấy của người Trung Quốc, đã tiến lên một bước ảnh hưởng và đi liền với thẩm mỹ của người Trung Quốc, hình thành nên một đặc điểm riêng của nó, khác hẳn so với phương Tây. Từ lâu tôi đã từng nói, sáng tác của chúng ta, ở cảnh giới của tác phẩm phải học tập của phương Tây, ở tầm nhìn của tác phẩm phải nhìn rõ được cái chủ lưu của toàn nhân loại, nhưng ở hình thức biểu hiện của tác phẩm lại bắt buộc phải là thứ của dân tộc Trung Hoa.

Tôi xin lấy một ví dụ, khi chúng ta chưa đi máy bay, chúng ta cho rằng trời có râm có tạnh, trăng có khuyết có tròn, mây có tan có tụ. Nhưng khi chúng ta đi máy bay rồi, mới phát hiện ra rằng phía trên những tầng mây đều là ánh nắng mặt trời, xuyên qua bất cứ một đám mây nào, bất kể đám mây ấy có gây ra mưa rào hay mưa đá hay sấm chớp... thì khi xuyên qua rồi, cũng đều là ánh mặt trời. Giả như coi ánh mặt trời ấy là điểm chung của cả nhân loại, thì tác phẩm của chúng ta nhất định phải xuyên qua những đám mây ấy để đến được tận nơi có ánh mặt trời. Và đồng thời, chúng ta đều tồn tại dưới một đám mây nào đó, dẫu cho đám mây ấy đang đổ mưa, hay sa băng đá, chúng ta cũng không cần phải từ dưới đám mây này, chạy sang dưới một đám mây khác, mà hãy từ dưới đám mây ấy nỗ lực xuyên qua nó để đến nơi có ánh mặt trời.

Đám mây ấy là môi trường sống của chúng ta, xuyên qua nó, lại là hình thức thể hiện của chúng ta. Để xuyên qua tầng mây của mình, tôi cũng đã từng đem hý kịch của chúng ta so sánh với kịch nói của phương Tây, đem tranh thủy mặc của chúng ta so sánh với tranh sơn dầu của phương Tây, đem Trung y của chúng ta so sánh với Tây y. Hý kịch thì tả ý (ước lệ) nhiều hơn, còn kịch nói thì tả thực nhiều hơn. Tranh thủy mặc thì đường nét nhiều hơn, tranh sơn dầu thì mảng miếng nhiều hơn. Trung y thì tổng hợp là nhiều hơn, còn Tây y thì phân tích lại nhiều hơn. Tôi nói những điều này, đại khái ý là: trong khi đọc và hiểu những câu chuyện của Trung Quốc, không những phải nhìn thấy câu chuyện ấy có ly kỳ không, có náo nhiệt không, có tuyệt vời không, mà quan trọng hơn phải xem câu chuyện ấy được kể thế nào, xem tư duy, phương pháp, ngôn ngữ của nó có phải là kiểu Trung Quốc hay không.

 

 

MẮT

Vừa mở cửa sổ, thì trên trời có một chiếc máy bay bay ngang qua. Thế là gió làm nổi sóng, mây cũng cuộn bay, tựa như diễn một vở kịch, mô phỏng lại tất cả những cái hoang đường và quỷ quyệt trên cuộc đời. Những ngôi sao còn nhấp nháy chút ánh tàn kia, bèn thấp thỏm không yên, cuối cùng đều đổ bệnh, tối đi, rơi xuống.

Ngọn tháp trên hẻm núi xa dần dần hiện rõ, dường như có tiếng chuông gió thì phải, vẳng đến lại chỉ là tiếng một đàn quạ, đang quạt đôi cánh rào rào.

Những căn nhà cái cao cái thấp men theo chân núi thò ra thụt vào, tùy chỗ mà thành hình, sắc nét mới tinh, bộ mặt con phố nhỏ này liền trở nên chật chội. Cây tùng già trên vách đá cao vút ấy, vốn như một cái đình nhỏ, bây giờ từng lượt từng lượt lá như những cái kim đều đã vươn trổ ra, tựa hồ mang đầy trên mình những mũi tên.

Nhà nhà bắt đầu nổi lửa nấu ăn rồi. Khói từ những cái ống khói tỏa ra. Từng cuộn từng cuộn khói đen bốc lên như mất hồn.

Một bức tường, kỳ thực là một cổng tam quan, mái đao vươn lên rất cao, lúc nào cũng như muốn được bay lên, nhưng rốt cuộc vẫn cứ đứng yên ở đó. Cái bóng ở phía tây gầy dài thườn thượt, rồi dần co lại, co đến dưới chân cột, như một cái áo rách ném đi, hay là một con chó đang nằm.

Bên cạnh quảng trường chéo phía trước mặt, một dòng nước đột nhiên tuôn ra khỏi góc vách núi từ trên cao đổ xuống. Nước cứng đến giống như một cây gậy bạc cắm xuống dưới cái vực nước phía dưới. Có con gà uống nước ở đó, một đứa bé cũng tập tà tập tễnh đến đó uống nước. Nó cầm một cái bát để hứng, nước đổ vào bát lại chạy vuột ra, chẳng làm sao mà hứng được.

Sương mù xám ngoét đã từ trên đỉnh núi chảy tràn xuống, chảy một cách tự do không có gì níu giữ, chớp mắt đã ngã sõng soài chỗ khúc đường cua, rồi lại trở dậy thành một làn hơi trắng, bắt đầu vọt lên rất nhanh. Có người uống rượu say, lả lướt như một bóng ma, tự nói một mình. Nhưng, trong làn hơi sương trắng vẫn về đến được nhà mình, không hề vào nhầm nhà ai.

Trước cửa ngôi nhà dưới mái hiên có treo lá phướn bán hàng, người đàn bà đã đóng xong những tấm ván cửa lên, bắt đầu gảy cái lò nhỏ, vừa nhìn ra con phố ghép bằng những phiến đá ướt lướt thướt, vừa ninh thuốc.

Một người kẹp cái ví da dưới nách đã đứng trên bậc thềm dưới lầu, cầm một tờ giấy, đang nói với chủ quán: đây là công văn từ Bắc Kinh gửi xuống tỉnh, rồi từ tỉnh gửi về huyện, huyện yêu cầu các anh chị phải học tập cho kỹ. Chủ quán vừa vâng dạ, vừa nhấm nước bọt, quệt vào bốn góc tờ giấy, rồi dán thẳng lên trên cửa.

Cửa sổ đóng lại rồi, cánh cửa đang bạc màu: từ sáng bóng thành xám, từ xám thành đen, đều là vì đêm tối. Tắt đèn rồi, đèn tắt khiến căn buồng trở nên trống rỗng mênh mông trong màn đêm đen. Trong cái trống rỗng mênh mông, vẫn có ánh sáng và bụi bặm, vi khuẩn và vi rút. Lấy hết sức phủi đập một lúc, thì không còn bất cứ vết tích gì lưu lại nữa.

Đột nhiên cái điện thoại để trên mặt bàn vừa kêu vừa rung lên bần bật, tựa như một con ve sầu bị giữ chặt rồi vẫn còn giãy giụa. Trên màn hình điện thoại hiển thị tên của một người bạn châu Âu.

Thôi cứ ngồi xuống đi. Ngồi rất lâu trước gương, trong gương là tôi.

Tối hôm qua tôi đã từ thành phố đi đến một thị trấn nhỏ nằm sâu trong dãy Tần Lĩnh, cả ngày ở lì trong cái khách sạn hai tầng lầu này. Vô cùng buồn chán, tôi nhìn xem tất cả mọi thứ ở đây. Tất cả mọi thứ ở đây có nhìn tôi hay không? Tôi biết, chỉ có tôi nhìn thấy được chúng, và được chúng nhìn thấy, thì tôi mới có thể nhìn đến yêu thương những cái mà mình muốn nhìn như thế.

Châu Hải Đường dịch

Theo Tinh tuyển Tản văn Trung Quốc 2020

Mắt - Tản văn của nhà văn Giả Bình Ao
Tranh của Tề Bạch Thạch.

------------

https://baovannghe.vn/mat-tan-van-cua-nha-van-gia-binh-ao-16468.html

NGUỒN: Baovannghe.vn - 06:00 | 28/09/2024



Tin tức khác

· CHÙM THƠ HUỆ THI - VẪN CÒN NHÂN NGHĨA GỌI TÊN MỖI NGÀY
· THẰNG QUÈ LẤY VỢ - Truyện ngắn của AHMED BOUZFOUR
· THƠ NGUYỄN MINH KHIÊM - CÁNH ĐỒNG NHIỀU HƯỚNG GIÓ
· CHÙM THƠ NGUYỄN HẢI YẾN - CHIẾC GHẾ AI NGỒI LÀ ĐẢM BẢO Ý ĐẸP LỜI HAY
· CHÙM THƠ NGUYỄN LẠC ĐẠO - GIỤC TRĂNG LÊN CHO KỊP TRƯỚC TRĂNG TÀ
· CHÙM THƠ 5 TÁC GIẢ Ở HÀ NAM
· CHÙM THƠ NGUYỄN NGỌC HƯNG - ẤM HƠI BẰNG HỮU GIÓ MƯA HÀNG
· Ở THÁI BÌNH CÓ MỘT NƠI MANG TÊN 'BẾN KHÔNG CHỒNG' BÊN DÒNG SÔNG TRONG VẮT
· CHÙM THƠ NGUYỄN MINH KHIÊM - THUYỀN BAO NHIÊU SÓNG MÀ KHÔNG THẤY TÌNH
· THƠ TRẦN NGỌC TUẤN - TÔI NGỒI VẼ NÚI LẠNH MƯỜI NGÓN TAY
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 16. XÓM ĐẠO - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM THƠ PHẠM PHƯƠNG LAN - NHẸ NHƯ NGỌN GIÓ THINH KHÔNG GIỮA TRỜI
· CHÙM THƠ 1-2-3 CỦA TRẦN THỊ THÙY VI - HẠT NẮNG SÀI GÒN CHIA LÀM HAI NỬA
· CHÙM THƠ NGUYỄN NGỌC HƯNG - MẤY TRĂM NĂM VẪN NHÌN NHAU RẤT TÌNH
· CHÙM THƠ LƯƠNG CẨM QUYÊN - LÁ VÀNG KÍN THỀM NÔNG NỔI
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 14. XÓM 2 - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 13. XÓM QUY KHU - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM THƠ VIẾT CHO THIẾU NHI CỦA HÀ DĨ
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 12. XÓM CÂY NỔ VÀ XÓM GÒ ĐU - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM TỨ TUYỆT CỦA ĐÀO ĐỨC TUẤN - GIÓ ĐẦU NGÀY THỔI MÃI THÀNH ĐAU

Tin tức mới
♦ NGƯỜI HỌC TRÒ ĐẦU TIÊN CỦA VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM LÀ AI? (20/11/2026)
♦ HÀNH TRÌNH TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH QUA GÓC NHÌN QUỐC TẾ (20/11/2026)
♦ THẦY TÔI TÊN LÀ PHẠM VĨNH CƯ (20/11/2026)
♦ PHAN BỘI CHÂU - TẦM NHÌN VƯỢT THỜI ĐẠI - Tiểu luận ĐINH TRÍ DŨNG (20/11/2026)
♦ CHÙM THƠ HUỆ THI - VẪN CÒN NHÂN NGHĨA GỌI TÊN MỖI NGÀY (18/11/2026)
Bạn đọc
Quảng cáo
 

Bích Khê tên thật là Lê Quang Lương

Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)

Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.

Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.

Tong truy cap Tổng truy cập: 2454205
Trong thang Trong tháng: 234706
Trong tuan Trong tuần: 81
Trong ngay Trong ngày: 162005
Truc tuyen Trực tuyến: 17

...

...

Designed by VietNetNam