• Trang chủ
  • Bích Khê
  • Tác phẩm
  • Thi hữu
  • Diễn đàn lý luận
  • Thơ phổ nhạc
  • Tư liệu
  • Tin văn
  • Bạn đọc
  • Liên kết website
  • Thi tập
  • Tự truyện
MENU
  • Thi tập
  • Tự truyện
Hỗ trợ - Tư vấn
Thông tin cần biết
TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương 
Tôi mang lên lầu lên cung Thương 
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng 
Tình tang tôi nghe như tình lang 

Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi 
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi 
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi 
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi 

Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu 
Sao tôi không màng kêu: em yêu 
Trăng nay không nàng như trăng thiu 
Đêm nay không nàng như đêm hiu 

Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân 
Buồn sang cây tùng thăm đông quân 
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng 
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông. 
 
Thi hữu
 
EM HƠ LIU - Truyện ngắn NGUYỄN TRUNG HIẾU

EM HƠ LIU - Truyện ngắn NGUYỄN TRUNG HIẾU



NGUYỄN TRUNG HIẾU (1932 – 2018)

Quê quán: Tp Quảng Ngãi

Hội viên Hội NHà văn Việt Nam

Nguyên Phó Chủ tịch Hộ VHNT Quảng Ngãi

văn học & nghệ thuật NHÀ VĂN NGUYỄN TRUNG HIẾU

Em Hơ-Liu

                                      - Truyện ngắn

Tôi và Đinh Ghít rất thân nhau nên hay nói trổng:

- Ghít nè.

- Thân nè.

Còn không thì cứ mày tao, mi tớ suốt, nhưng rồi sau đó không lâu, Ghít gọi tôi bằng anh. Chả là mẹ của Ghít, bà Viết nói: “Xác thì hai đứa bằng nhau, thằng Thân nó là Giải phóng, phải gọi nó bằng anh”. Ghít “dạ”, nhưng rồi, lúc không có mí(1), nó lại mày tao với tôi. Còn tôi? Tôi vẫn gọi nó bằng em, không phải tôi thích vậy mà chính là sợ mí Viết buồn mí sẽ rầy nó. Nhân một hôm Ghít bẫy được con dộc, cả nhà vui vẻ, tôi hỏi nó:

- Ghít, em sinh năm nào?

Ghít lắc đầu: U-i!(2)

Đêm ấy, mưa, lạnh, cả nhà quây quanh bếp lửa, nấu củ mì, nướng thịt dộc, mí Viết như sực nhớ:

- Cái chưn con có đỡ đau không?

- Dạ, còn nhức lắm mí ạ.

- Ráng chịu, mai mí đi đào củ mơ gan về giã, bó vài lần nữa, hết đau thôi!

Cây mơ gan, giống như cây nghệ, mùi nó hăng hắc, chỉ khác, màu củ mơ gan hơi sâm sẫm đen, củ nó cầm máu rất hay, ho lao uống cũng bớt.

Tôi quen biết gia đình mí Viết vào dịp đơn vị về đóng quân, gần nửa tháng, chuẩn bị mở chiến dịch. Những năm tháng ấy, thiếu thốn đủ thứ, anh em chúng tôi phải chia nhau đi rất xa, tìm vạt từng cây dớn để lấy lõi, kiếm từng nắm rau rừng; đồng bào bắt được con cua, con ốc cũng đem cho bộ đội.

Có lệnh hành quân gấp, lúc chiều sẫm, 29 tháng Chạp, tôi không kịp chào hỏi bà con. Một dấu ấn về thời khắc, không thể nào quên, đó là đúng lúc giao thừa đêm 30 rạng sáng mồng Một tết Mậu Thân, đơn vị chúng tôi đánh cửa mở sân bay Quảng Ngãi. Chưa vượt được hào chông thứ tư, tôi dẫm phải mìn Jip, bay đứt bàn chân trái. Tôi chếnh choáng, nghiến răng rút vội cuộn băng, loại băng bằng vỏ lụa cây chuối chát, đã phơi khô; đang buộc vết thương thì một quả pháo chụp, chụp đúng chỗ tôi, Hải và Lưu, chỉ kịp “ớ” một tiếng rất nhỏ, tôi bị mảnh pháo cắt ngang mông, máu đầm đìa. Hai ngày sau tôi mới hay mình nằm ở làng Chẹt, tại nhà mí Viết. Mí Viết nói lại:

- Đơn vị đã chích thuốc, thay băng rồi, có gửi lại băng, thuốc, nhờ mí trông coi, ít bữa nữa đơn vị cho người đến khiêng đi bệnh viện.

Mí Viết có hai người con, Ghít và đứa em gái, tên là Hơ-Liu, khoảng mười tuổi. Hơ-Liu sinh được hai ngày thì ông Vọt Nhá, chồng mí Viết, du kích thời Chín năm, đổ bệnh, đã cúng hết hai chua(3), nhưng không qua khỏi! Mí Viết nói: Hai đứa nó cùng sinh vào chừng nầy nầy, mưa lạnh lắm, không có cái ăn, cực hơn con trâu trắng! Lần theo ý “chừng nầy” của mí, tôi đoán cũng khoảng tháng Mười Một, hoặc tháng Chạp âm lịch. Đoạn, mí Viết bảo Ghít chờm lấy hai que cò trên mái hiên đưa cho tôi. Cây cò bằng cật cây giang, được chuốt rất nhỏ, dài cỡ năm tấc, một cây ngắn hơn để tôi biết tuổi của mỗi đứa. Theo lệ tục của dân làng, gia đình nào cũng có những cây que như vậy. Người lớn tuổi, cây dài hơn, nhà có bao nhiêu người là có bấy nhiêu que, cứ thế, đến mùa lúa mới đầu năm, khoảng giữa tháng hai âm lịch, cả làng ăn Tết và gấp một nấc que, nấc ngắn độ hai phân, biết đó là đã thêm một tuổi. Tôi đếm que dài, que của thằng Ghít, được 24 nấc. Tính ra là nó bằng tuổi tôi. Tôi nói:

- Ghít nè. Em thấy mí nói đúng chưa?

Ghít dóng tai:

- Đúng cái gì?

- Anh với em cùng tuổi, tuổi Thân, nhưng anh sinh trước em tới sáu tháng. Mí bảo em gọi anh bằng anh, đúng quá chứ?

Ghít cười lảng. Tôi quay sang mí Viết:

- Năm nay là năm Thân, năm tuổi của con nên cha mẹ con đặt cho con tên Thân đấy mí ạ.

Thấy ai cũng vui, tôi dẫn thêm về tuổi Thân:

- Tuổi Thân là tuổi con khỉ.

Ghít cười khùng khục:

- Ê! anh là con khỉ à?

- Ừ, Ghít, cả em Hơ-Liu cũng tuổi con khỉ. - Để Ghít dễ hiểu, tôi nói rõ hơn: - Anh và Ghít đều sinh năm Giáp Thân, 1932. Em Hơ-Liu cũng tuổi Thân, nhưng Thân nhỏ, Bính Thân, 1956, Hơ-Liu mười ba tuổi rồi đó nghen.

Mí Viết, Ghít, em Hơ-Liu nghe vậy, nhớ vậy, chứ chưa quen tính tuổi kiểu ấy. Mà lạ! Em gái tôi, Lưu Thi Ngọc lại cũng tuổi với Hơ-Liu, lại cũng có nét hao hao như Hơ-Liu, gương mặt sáng láng, hai lúm đồng tiền trên má, cái răng bên phải hơi khểnh, trông rất dễ ghét, nó chỉ khác chút là nước da Hơ-Liu hơi sậm, nhưng chắc. Nói em gái Lưu Thi Ngọc của tôi giống Hơ-Liu chỉ qua ảnh, lúc nó tám tuổi, gia đình gởi thư và ảnh cho tôi qua đường dây của Ban Thống nhất, chứ tôi đã gặp nó đâu.

Hơ-Liu rất thương tôi, sáng nào Hơ-Liu cũng dậy thật sớm, giành mí Viết thay băng, giặt giũ quần áo, xức thuốc cho tôi. Nó bảo:

- Anh cần gì nói với em nghen!

Bông băng, quần áo giặt xong tối phải hơ lửa, ban ngày không dám nhóm bếp, sợ khói, máy bay phát hiện, phơi ngoài không được vì rừng già, ánh sáng không lọt một chút xíu, lại mưa, nên để có bông băng, quần áo khô kịp thay đổi, cũng khá vất vả, nhưng Hơ-Liu rất chịu khó và chu đáo chuyện này, cái nào khô, Hơ-Liu xếp cẩn thận rồi cho vào cái bồng, treo cạnh đầu võng tôi.

Một hôm, cũng đã khuya khuya, Hơ-Liu đem cho tôi khúc củ mì nướng và vùa nước thuốc cây rừng, khẽ nói:

- Anh đặt thơ hay lắm.

Tôi bảo:

- Không có đâu, sao biết?

Hơ-Liu cười:

- Em biết mà.

- Chết nghen, ai cho em lục sổ tay của anh?

- Em coi một chút thôi.

- Bậy đó!

* * *

Những năm điều trị và an dưỡng ở miền Bắc, tôi thường gửi thư thăm gia đình và tôi cũng có nhận thư em Ghít, em Hơ-Liu. Em Hơ-Liu siêng có thư cho tôi hơn, nhưng ba, bốn tháng thư mới đến được. Nhiều thư không đọc ra vì rách, hoặc bị thấm nước, nhòe nhợt. Có một thư, Hơ-Liu kèm theo bài thơ, nhan đề “Mùa lúa chín” của Pétofi, trong có câu: “Lúa đã chín rồi, ngày ngày nóng bức, hẹn tới ngày mai, ta đi ta gặt...” Đọc xong, tôi sực nhớ ra, bài thơ ấy, một trong những bài thơ tình hay, tôi chép trước lúc đi chiến trường. Chắc hồi đó, Hơ-Liu đọc và thuộc, hoặc đã chép lại ở sổ tay của tôi.

Sau giải phóng, tôi về làng Chẹt, nhưng mí Viết không còn nữa. Mí bị bom, mất trước đó một năm. Hai anh em Chít đưa tôi ra mộ thắp hương cho mí. Cả Ghít và em Hơ-Liu đều nói:

- Hồi còn sống, mí nhắc anh miết. Lúc sắp tắt thở, bà còn gọi tên anh.

Tôi ở làng Chẹt được một tuần, không biết bao nhiêu chuyện cho vừa. Đêm nào, dân làng Chẹt cũng kéo đến đông nghịt, hỏi thăm hết anh này đến anh khác, ai còn, ai mất. Đột nhiên, Ghít đưa tay chỉ vào tôi, và em Hơ-Liu, cả Ghít nữa:

- Đó, mấy con khỉ đó, vui quá!

Mọi người cười ha hả.

Ghít, giờ chững chạc hẳn, làm đến chức xã đội trưởng, bắn rơi một máy bay trực thăng Mỹ, được bầu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, đã có vợ, hai con. Đứa lớn mười tuổi, học lớp 2. Em Hơ-Liu làm giáo viên cấp I. Ghít hỏi tôi:

- Anh tuổi con khỉ, anh thích nuôi khỉ không?

- Ừ, thích lắm.

- Bữa nào em bẫy cho anh một cặp, nuôi cho vui.

Chiều ấy, Hơ-Liu rủ tôi ra thăm rẫy và hái nấm tai mèo. Lúc về bị cơn mưa bất chợt, hai anh em vào đụt mưa trong cái chòi giữ lúa. Mưa ré ướt cả áo, Hơ-Liu đứng nép vào tôi, líu ríu:

- Mai anh về?

- Ừ, mai anh về.

Hơ-Liu gục vào vai tôi, im lặng. Tôi lấy khăn chặm tóc và lau mặt cho Hơ-Liu. Hơ-Liu như nấc lên, đắm đuối.

- Anh!

Tôi vuốt nhẹ má em:

- Anh rất thương em! Khi nào có gia đình, Hơ-Liu nhớ tin cho anh chị biết với nghe chưa?

Hơ-Liu im lặng, nước mắt nhỏ ròng trên đôi má hừng, phúng phính...

Sau lần trở lại làng Chẹt ấy, gần như năm nào không tôi thì vợ chồng Ghít, hoặc em Hơ-Liu cũng đến thăm nhau. Nhưng rồi, sau đó, chúng tôi ít đi lại, ai cũng lo vắt sức để kiếm sống - hơn nữa, phần tôi, sức khỏe không như trước, vết thương tái phát, chỉ còn mỗi Hơ-Liu, vài năm mới đến thăm tôi. Hơ-Liu nói:

- Anh Ghít giận anh lắm.

Thì ra Ghít giận vì một lẽ là có ai đó nói tôi không nuôi cặp khỉ nữa, có nghĩa cũng đã quên anh em Ghít, quên cái làng Chẹt, thế thôi. Tôi cố thanh minh chuyện đó với Hơ-Liu vì sao tôi không nuôi hai con khỉ nữa. Hơ-Liu rất tin lời tôi, nhưng Ghít thì không dễ. Vì anh em Ghít biết tôi rất quý vật kỉ niệm đó. Ngày ngày cho nó ăn, thay nước và tắm cho nó, tôi có cảm giác như chăm sóc Ghít và Hơ-Liu vậy. Tôi đã đặt cho nó cái tên vui vui, có vẻ giống khỉ này mua ở nước ngoài: Ki-ki-khỏn (nói lái con con khỉ). Mấy đứa cháu, nội, ngoại nhà tôi thích lắm, cứ Ki-ki-khỏn suốt ngày.

Hơ-Liu cam đoan:

- Em nói gì, anh Ghít cũng không tin. Anh Ghít còn nói em binh anh nên nói dối ảnh!

Biết không còn cách nào khác, tôi cố lên thăm Ghít cho bằng được, chứ sức khỏe của tôi hồi này đuối lắm, lại cái chân cà thọt, đã lắp chân giả, nhưng phải thêm cây nạng mà trèo gần nửa ngày đường núi thì quả khốn khổ thật, còn nỗi xe khách, chật cứng, cà rịch cà tang, từ thị xã đến huyện lỵ, mất đứt hai phần ngày!

Vậy là đã gần chục năm, tôi mới về làng Chẹt, và rất lạ, không hiểu sao lại có sự trùng hợp về thời gian - Rằm trung thu, rừng dội sáng ánh trăng, đúng năm con khỉ (Giáp Thân).

Vẫn căn nhà sàn hồi nào, chỉ khác là mới hơn, trong nhà có cái đài bán dẫn, chạy bằng pin và một ít đồ dùng, như phích đựng nước, tờ lịch năm 2004, có mấy hình cô gái ăn mặc rất khác người, lủng lẳng trên tấm phên nứa còn mới rợi.

Sau cơm tối, vợ chồng em Ghít, vợ chồng Hơ-Liu và các cháu xúm quanh bếp lửa, với ché rượu cần, loại rượu được chiết từ cây đoác, rất thơm, mùi thơm dìu dịu, phảng phất hương sầu riêng. Chuyện tới khuya lơ khuya lắc, trăng một nửa đã khuất đỉnh núi Đá Vách, vẫn râm ran... Ghít vít cần rượu kéo một hơi... “khà”, nói:

- Thôi, xí xóa hết. Em biết rồi, tin cái bụng anh Thân nói thiệt!

Đúng là tôi rất quý cặp khỉ, em Ghít cho, đã nuôi nó hơn hai mươi năm, nhưng khổ nỗi, nó ăn dữ quá! Nhín lắm, mỗi ngày phải bỏ ra hai nghìn đồng để mua củ lang, tính ra mỗi tháng mất đứt 60 nghìn đồng, không chịu thấu - mà ăn đói, nó kêu phá inh tai, nhức ốc! Nhưng được cái, anh bạn tôi nhận nuôi cẩn thận, anh bạn đó, Ghít biết nên cũng góp phần “xả” được cái giận của Ghít.

Nhớ lời mí Viết, anh em Ghít đùm bọc nhau, giờ đứa nào cũng có nơi có chốn. Con đầu của Ghít là Rú, làm xã đội trưởng, Ghít nghỉ hưu, cộng các khoản chế độ, gần ba trăm ngàn đồng mà đau ốm miết, không có tiền mua thuốc và cho mấy đứa nhỏ học! Chỉ con gái thứ hai của em Hơ-Liu, khá một chút, ráng học hết cấp II, giống mẹ như đúc, gọi tôi bằng cậu, làm y tá ở bệnh viện huyện, Hơ-Liu, làm hiệu trưởng trường cấp I, Đinh Huyn, chồng Hơ-Liu đang còn ở bộ đội, thỉnh thoảng nó cũng đến thăm tôi.

Trong chuyện tâm tình, Ghít thổ lộ thoáng chút nỗi niềm thế sự:

- Cái hột muối có xíu xìu xiu, lên được với đồng bào khó lắm, mà cái cây gỗ nó to như con trâu, nó cứ đi tuồn tuột. Cán bộ dưới xuôi, giờ họ khôn lắm!

Tôi thật đắng lòng, khi nghe không phải chỉ có những lời như thế!

Quả thực, làng Chẹt bây giờ, những cây to mà thẳng, đứng khít nhau như trước, không còn mấy. Mặt trời sắp ngủ. Nắng vẫn nằm im trên nương, và lâu lâu mới nghe tiếng chim rừng kêu lạc lõng.

Cái không thấy rõ thay đổi là con suối Nước Nia, vẫn êm trôi, dịu dàng, xanh suốt. Thời chiến tranh, có mấy ai, ít cũng có một đêm, lại không ngủ ở làng Chẹt và không một lần uống nước ở suối này? Mong sao bây giờ người ta, cả người chưa một lần đến đó, cũng nằm lòng hai tiếng: Nhớ nguồn?

                                                                                    Tháng 9.1977

----------------

CHÚ THÍCH:

  (1)Mí: mẹ

  (2)U-i: Không biết

  (3)Chua: con heo.

 



Tin tức khác

· CHÙM THƠ HUỆ THI - VẪN CÒN NHÂN NGHĨA GỌI TÊN MỖI NGÀY
· THẰNG QUÈ LẤY VỢ - Truyện ngắn của AHMED BOUZFOUR
· THƠ NGUYỄN MINH KHIÊM - CÁNH ĐỒNG NHIỀU HƯỚNG GIÓ
· CHÙM THƠ NGUYỄN HẢI YẾN - CHIẾC GHẾ AI NGỒI LÀ ĐẢM BẢO Ý ĐẸP LỜI HAY
· CHÙM THƠ NGUYỄN LẠC ĐẠO - GIỤC TRĂNG LÊN CHO KỊP TRƯỚC TRĂNG TÀ
· CHÙM THƠ 5 TÁC GIẢ Ở HÀ NAM
· CHÙM THƠ NGUYỄN NGỌC HƯNG - ẤM HƠI BẰNG HỮU GIÓ MƯA HÀNG
· Ở THÁI BÌNH CÓ MỘT NƠI MANG TÊN 'BẾN KHÔNG CHỒNG' BÊN DÒNG SÔNG TRONG VẮT
· CHÙM THƠ NGUYỄN MINH KHIÊM - THUYỀN BAO NHIÊU SÓNG MÀ KHÔNG THẤY TÌNH
· THƠ TRẦN NGỌC TUẤN - TÔI NGỒI VẼ NÚI LẠNH MƯỜI NGÓN TAY
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 16. XÓM ĐẠO - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM THƠ PHẠM PHƯƠNG LAN - NHẸ NHƯ NGỌN GIÓ THINH KHÔNG GIỮA TRỜI
· CHÙM THƠ 1-2-3 CỦA TRẦN THỊ THÙY VI - HẠT NẮNG SÀI GÒN CHIA LÀM HAI NỬA
· CHÙM THƠ NGUYỄN NGỌC HƯNG - MẤY TRĂM NĂM VẪN NHÌN NHAU RẤT TÌNH
· CHÙM THƠ LƯƠNG CẨM QUYÊN - LÁ VÀNG KÍN THỀM NÔNG NỔI
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 14. XÓM 2 - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 13. XÓM QUY KHU - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM THƠ VIẾT CHO THIẾU NHI CỦA HÀ DĨ
· CHUYỆN LÀNG CHUYỆN XÓM: KỲ 12. XÓM CÂY NỔ VÀ XÓM GÒ ĐU - Hồi ức MAI BÁ ẤN
· CHÙM TỨ TUYỆT CỦA ĐÀO ĐỨC TUẤN - GIÓ ĐẦU NGÀY THỔI MÃI THÀNH ĐAU

Tin tức mới
♦ NGƯỜI HỌC TRÒ ĐẦU TIÊN CỦA VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM LÀ AI? (20/11/2026)
♦ HÀNH TRÌNH TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH QUA GÓC NHÌN QUỐC TẾ (20/11/2026)
♦ THẦY TÔI TÊN LÀ PHẠM VĨNH CƯ (20/11/2026)
♦ PHAN BỘI CHÂU - TẦM NHÌN VƯỢT THỜI ĐẠI - Tiểu luận ĐINH TRÍ DŨNG (20/11/2026)
♦ CHÙM THƠ HUỆ THI - VẪN CÒN NHÂN NGHĨA GỌI TÊN MỖI NGÀY (18/11/2026)
Bạn đọc
Quảng cáo
 

Bích Khê tên thật là Lê Quang Lương

Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)

Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.

Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.

Tong truy cap Tổng truy cập: 2454083
Trong thang Trong tháng: 234706
Trong tuan Trong tuần: 81
Trong ngay Trong ngày: 162005
Truc tuyen Trực tuyến: 27

...

...

Designed by VietNetNam