TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Diễn đàn lý luận
BÀI THƠ CỦA PHÙNG QUÁN VỀ CÔN ĐẢO
BÀI THƠ CỦA PHÙNG QUÁN VỀ CÔN ĐẢO
vhntquangngai, 18/07/2022 09:11:58 PM
Từ Vanvn- CẬP NHẬT NGÀY: 18 THÁNG BẢY, 2022 LÚC 17:17
Bản gốc bài thơ được in màu trên báo Tiền Phong, 1955 -Nguồn ảnh: nhà thơ Lê Minh Quốc
Trong khuôn khổ sự kiện kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27.7.1947-27.7.2022) tại Côn Đảo, đoàn công tác TPHCM đã trao tặng Bảo tàng Côn Đảo hiện vật: bản gốc bài thơ Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo của nhà thơ Phùng Quán.
Đây là bản in trên báo Tiền Phong, số ra ngày thứ Sáu 19.8.1955. Bài thơ từng được trao giải Nhất cuộc thi văn nghệ hưởng ứng Đại hội Liên hoan do Ban trù bị Đại hội Liên hoan thế giới của Việt Nam tổ chức.
Hiện vật này do nhà thơ Lê Minh Quốc và bà Đinh Thanh Thủy – Giám đốc nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM thành tâm trao tặng. Nhà thơ Lê Minh Quốc cho biết, bản gốc bài thơ được anh sưu tập cách đây đã mấy mươi năm. “Tôi giữ gìn trân trọng vì tác phẩm rất có giá trị. Theo tôi biết thì đây là bài thơ trước nhất và dài nhất viết về Liệt sĩ – Anh hùng LLVT Võ Thị Sáu. Tư liệu quý như vậy nhưng nếu chỉ lưu lại trong bộ sưu tập cá nhân, sẽ có rất ít người được biết đến. Tôi đã trao đổi với chị Đinh Thanh Thủy và nhờ gợi ý của chị, hiện vật đã được trao tặng về địa điểm phù hợp, ý nghĩa nhất” – nhà thơ Lê Minh Quốc bày tỏ.
Bản thơ được in màu trên một trang báo Tiền Phong, hiện được đóng khung trang trọng và trưng bày tại Bảo tàng Côn Đảo. Nhà thơ Lê Minh Quốc nói, Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo là một tác phẩm giá trị của nhà thơ Phùng Quán nhưng lâu nay lại ít được nhắc nhớ trong di sản văn chương của ông.
“Có một chi tiết trong bài thơ mà tôi rất xúc động, đó là nhà thơ miêu tả cảnh chị Sáu khi bước ra pháp trường đã hái một bông hoa cài lên mái tóc. Một hình ảnh của thi ca nhưng cũng là một biểu tượng rất đẹp về nữ anh hùng Đất Đỏ” – nhà thơ Lê Minh Quốc chia sẻ.
Bảo tàng Côn Đảo tiếp nhận hiện vật – Ảnh: Huỳnh Sơn
“Trên đường vào đảo hôm qua/ Nghiêng mình Sáu hái bông hoa ven rừng/Cài lên mái tóc rối tung/Cất cao tiếng hát giữa vòng lưỡi lê/ Bọn lính giặc như mê/ Trợn mắt nhìn cô gái/ Sắp chết mặt vẫn tươi rói/ Môi không tắt nụ cười: – Trên cành chim hót chim ơi…” – trích Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo.
Và đoạn nhà thơ miêu tả chị Sáu: “Một cô gái miền Nam/Năm nay mười bảy tuổi tròn/ Hiền như bông lúa chín thơm giữa đồng…”.
Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo dài gần 300 câu, viết về chị Sáu từ thuở 14 tuổi đi làm cách mạng đến khi sa vào tay giặc, những lần bị bắt, bị nhục hình… Những vần thơ đau xót, những vần thơ bi hùng. Và khép lại bằng những dòng:
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
Từ khóa: 
