TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Diễn đàn lý luận
NGUYỄN QUANG LẬP… HÁT
NGUYỄN QUANG LẬP… HÁT
thanh thảo
Nguyễn Quang Lập là nhà văn rất có duyên trong văn và hài hước trong đời. Tôi nhớ, lần đầu tiên tôi gặp Lập là khi Hoàng Phủ Ngọc Tường đi với Lập tới nhà bà chị vợ tôi ở Huế, và anh Tường nói với tôi: “Cậu Lập này hay lắm đấy ông ạ!” Lúc ấy tôi chưa đọc được cùa Lập nhiều nên chưa biết anh hay cái gì. Nhưng khi đọc tiểu thuyết “Những mảnh đời đen trắng” của Nguyễn Quang Lập, thì tôi vừa đọc vừa…cười, vì nó hài hước không chịu được, vui không chịu được, mặc dù ai cũng biết thủ pháp hài hước là nhiều khi phải “nói quá lên một chút”. Cái hài của Lập rất có duyên, nó “phối kết hợp” giữa cái hài dân gian với cái hài của một nhà văn đủ sức nắm vững và sẵn sàng “đánh đu với con chữ” để cho ra những đoạn văn khiến độc giả “cười muốn chết”. Gần đây, Nguyễn Quang Lập viết blog, và cái hài hước rất riêng của anh đã được phát huy “tới bến”, điều khiến một số người quen thân của anh phiền lòng khi anh viết về họ mà không theo giọng “hùng ca” hay “hoan ca” mà là “hài ca”. Nhưng viết blog là một chuyện, còn viết văn để in sách là chuyện khác. Nhưng với Nguyễn Quang Lập, tôi tháy anh vẫn phát huy được cái hài của mình trong cả hai không gian ảo và thật, và vẫn thành công khi độc giả ở cả hai không gian ấy đều tỏ ra hưởng ứng anh rất nhiệt tình. Riêng tôi, vẫn còn nhớ với rất nhiều thú vị một vài cuộc…hát hò của Nguyễn Quang Lập khi tôi có dịp ra Huế và uống rượu với anh em văn nghệ ở đó. Ấy là thời, hình như “bao cấp mới qua sân ga còn cũ”, khoảng đâu 1987 thì phải. Lúc bấy giờ anh em văn nghệ, nhất là văn nghệ xứ Huế đô coi bộ còn khổ cực lắm. Tôi cũng chẳng hơn gì, nhưng có lẽ do hơi bị năng động một chút nên trong hoàn cảnh khó khăn vẫn đôi khi kiếm được tí tiền. Ra Huế, là tụ tập bạn bè anh em uống rượu. Dân văn nghệ Huế, nhất là các nhà thơ “Bình Trị Thiên khói lửa” thường có một thói quen văn hoá mà tôi rất…sợ, mỗi khi rượu vào là…thơ ra. Cản không nổi. Vì thế, ở Huế hồi đó anh em mới đặt ra lệ làng: ai muốn đọc một bài thơ phải bỏ ra mấy đồng mua rượu (hay bia) cho anh em uống, cứ thế nhân lên, nếu đọc…mười bài thì phải bỏ ra mấy chục đồng, chẳng hạn. Nhiều nhà thơ xứ Huế mộng Huế mơ đã chùn…miệng vì qui định ngặt nghèo này. Riêng Nguyễn Quang Lập có vẻ không ngán. Nhưng Lập không đọc thơ, anh chỉ…hát. Mà hát thì không phải đóng bất cứ một khoản lệ phí nào. Những bài hát của Nguyễn Quang Lập thế nào ? Đó toàn là những bài hát nổi tiếng được Lập sửa lời lại, chẳng hạn bài hát “Chị em ta đi đặt vòng/ Vòng số 8 hay vòng số 9/Vòng nào vừa là ta cứ đặt…” là phỏng theo một bài hát nổi tiếng của một nhạc sĩ ở Huế. Hay nhất là đoạn cao trào, khi giọng Lập vút cao lên: “A, em đã đặt vòng/Từ nay tự do thoải mái…/”, cả bàn nhậu cười tới sặc bia. Ấy, trong bàn nhậu, Lập cứ những bài như thế mà phang, khiến ai cũng thích, ai cũng “bis” đòi anh phải hát lại mấy lần, kể cả một kỳ nữ thi nhân là Mỹ Dạ. Đúng là văn nghệ dân gian phải tục nó mới vui, mới ngấu, mới đã! Hồi đó, Lập còn trẻ, phong độ, hồn nhiên trong sáng và hài hước. Vài chục năm sau gặp lại, bây giờ Lập đã…già, dù tuổi chưa cao lắm, chân đi không bình thường vì bị tai nạn giao thông, nhưng cái hài hước qua những câu chuyện của Lập thì vẫn tươi nguyên. Đó là điều thật đáng mừng! Chỉ tiếc, hồi trước Lập vừa hát vừa nhảy cẫng lên rất vui nhộn, còn bây giờ, chắc chỉ hát suông chứ không nhảy được.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
.jpg)
Nguyễn Quang Lập là nhà văn rất có duyên trong văn và hài hước trong đời. Tôi nhớ, lần đầu tiên tôi gặp Lập là khi Hoàng Phủ Ngọc Tường đi với Lập tới nhà bà chị vợ tôi ở Huế, và anh Tường nói với tôi: “Cậu Lập này hay lắm đấy ông ạ!” Lúc ấy tôi chưa đọc được cùa Lập nhiều nên chưa biết anh hay cái gì. Nhưng khi đọc tiểu thuyết “Những mảnh đời đen trắng” của Nguyễn Quang Lập, thì tôi vừa đọc vừa…cười, vì nó hài hước không chịu được, vui không chịu được, mặc dù ai cũng biết thủ pháp hài hước là nhiều khi phải “nói quá lên một chút”. Cái hài của Lập rất có duyên, nó “phối kết hợp” giữa cái hài dân gian với cái hài của một nhà văn đủ sức nắm vững và sẵn sàng “đánh đu với con chữ” để cho ra những đoạn văn khiến độc giả “cười muốn chết”. Gần đây, Nguyễn Quang Lập viết blog, và cái hài hước rất riêng của anh đã được phát huy “tới bến”, điều khiến một số người quen thân của anh phiền lòng khi anh viết về họ mà không theo giọng “hùng ca” hay “hoan ca” mà là “hài ca”. Nhưng viết blog là một chuyện, còn viết văn để in sách là chuyện khác. Nhưng với Nguyễn Quang Lập, tôi tháy anh vẫn phát huy được cái hài của mình trong cả hai không gian ảo và thật, và vẫn thành công khi độc giả ở cả hai không gian ấy đều tỏ ra hưởng ứng anh rất nhiệt tình. Riêng tôi, vẫn còn nhớ với rất nhiều thú vị một vài cuộc…hát hò của Nguyễn Quang Lập khi tôi có dịp ra Huế và uống rượu với anh em văn nghệ ở đó. Ấy là thời, hình như “bao cấp mới qua sân ga còn cũ”, khoảng đâu 1987 thì phải. Lúc bấy giờ anh em văn nghệ, nhất là văn nghệ xứ Huế đô coi bộ còn khổ cực lắm. Tôi cũng chẳng hơn gì, nhưng có lẽ do hơi bị năng động một chút nên trong hoàn cảnh khó khăn vẫn đôi khi kiếm được tí tiền. Ra Huế, là tụ tập bạn bè anh em uống rượu. Dân văn nghệ Huế, nhất là các nhà thơ “Bình Trị Thiên khói lửa” thường có một thói quen văn hoá mà tôi rất…sợ, mỗi khi rượu vào là…thơ ra. Cản không nổi. Vì thế, ở Huế hồi đó anh em mới đặt ra lệ làng: ai muốn đọc một bài thơ phải bỏ ra mấy đồng mua rượu (hay bia) cho anh em uống, cứ thế nhân lên, nếu đọc…mười bài thì phải bỏ ra mấy chục đồng, chẳng hạn. Nhiều nhà thơ xứ Huế mộng Huế mơ đã chùn…miệng vì qui định ngặt nghèo này. Riêng Nguyễn Quang Lập có vẻ không ngán. Nhưng Lập không đọc thơ, anh chỉ…hát. Mà hát thì không phải đóng bất cứ một khoản lệ phí nào. Những bài hát của Nguyễn Quang Lập thế nào ? Đó toàn là những .jpg)
bài hát nổi tiếng được Lập sửa lời lại, chẳng hạn bài hát “Chị em ta đi đặt vòng/ Vòng số 8 hay vòng số 9/Vòng nào vừa là ta cứ đặt…” là phỏng theo một bài hát nổi tiếng của một nhạc sĩ ở Huế. Hay nhất là đoạn cao trào, khi giọng Lập vút cao lên: “A, em đã đặt vòng/Từ nay tự do thoải mái…/”, cả bàn nhậu cười tới sặc bia. Ấy, trong bàn nhậu, Lập cứ những bài như thế mà phang, khiến ai cũng thích, ai cũng “bis” đòi anh phải hát lại mấy lần, kể cả một kỳ nữ thi nhân là Mỹ Dạ. Đúng là văn nghệ dân gian phải tục nó mới vui, mới ngấu, mới đã! Hồi đó, Lập còn trẻ, phong độ, hồn nhiên trong sáng và hài hước. Vài chục năm sau gặp lại, bây giờ Lập đã…già, dù tuổi chưa cao lắm, chân đi không bình thường vì bị tai nạn giao thông, nhưng cái hài hước qua những câu chuyện của Lập thì vẫn tươi nguyên. Đó là điều thật đáng mừng! Chỉ tiếc, hồi trước Lập vừa hát vừa nhảy cẫng lên rất vui nhộn, còn bây giờ, chắc chỉ hát suông chứ không nhảy được. 
