TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Diễn đàn lý luận
NGUYỄN BÍNH VÀ BÀI THƠ 'ĐỂ LẠI NGÀN SAU'
NGUYỄN BÍNH VÀ BÀI THƠ 'ĐỂ LẠI NGÀN SAU'
Hồng Diệu
Nhà thơ Nguyễn Bính (1918-1966) viết chữ thường thì cũng như mọi người, không có gì đặc biệt; nhưng viết chữ Hán và chữ quốc ngữ bằng bút lông mực tàu với khuôn khổ lớn, thì đúng như người xưa nói, thật “phượng múa rồng bay”. Tôi đã từng được xem không ít những bài thơ viết đẹp như thế.
Năm 1960, những ai đến Thư viện Nam Định sẽ thấy Nguyễn Bính viết tặng thư viện bài thơ “Tặng Đảng” của nhà thơ Huy Cận:
Bốn nghìn năm nước mắt mồ hôi
Máu đỏ trộn với phù sa dựng nước...
Bài thơ dài 20 câu, viết trên một tấm giấy trắng dài treo trên tường mà mới bước vào Thư viện, người ta đã nhìn thấy. Không biết, hơn nửa thế kỷ trôi qua, Thư viện Nam Định có còn giữ được bài thơ và nếu giữ được, nó có còn treo ở chỗ cũ?
Tuy nhiên, Thư viện Nam Định còn có một bài thơ khác, của chính Nguyễn Bính, do Nguyễn Bính viết, cũng bằng bút lông mực tàu, cũng trên một tờ giấy trắng to, nhưng treo ở phòng làm việc riêng ở tầng hai của giám đốc Thư viện bấy giờ, bút danh là Võng Xuyên - nhà thơ của Nam Định, một trong những bạn thơ của Nguyễn Bính (tôi nhớ, ông tên là Truật). Hình như giám đốc Thư viện có cảm tình riêng với tôi, vì mùa hè năm ấy, tôi được Trường cấp III Lý Tự Trọng cử đến giúp Thư viện làm tư liệu, thỉnh thoảng ông gọi tôi lên chuyện trò ở phòng làm việc của ông. Nhờ vậy mà tôi được thấy và chép lại bài thơ của Nguyễn Bính vừa nói trên: Bài “Để lại ngàn sau”. Bài thơ này, theo tôi biết, Nguyễn Bính không chép tặng riêng nhà thơ Võng Xuyên, mà còn chép tặng mấy người khác nữa. Tất cả các tập thơ của riêng Nguyễn Bính, cũng như những tập thơ có thơ Nguyễn Bính in chung với các nhà thơ khác lâu nay, đều không thấy có bài thơ này. Tôi chép lại đây tặng bạn đọc Văn nghệ Công an.
Để lại ngàn sau
Đem đến một bài thơ hay Đổi lấy hai bông hoa quý Chủ nhân vắng nhà, biết hỏi ai Khách tự đổi trao chẳng câu nệ Nghĩ rằng hoa quý với thơ hay Vốn đã nghìn xưa bạn thanh khí Chỉ tiếc hoa sớm nở chiều tàn Thơ thì lưu truyền đến hậu thế Cho nên càng nghĩ càng thương hoa Càng thấy yêu hoa khôn xiết kể Lại nghĩ kiếp hoa thật không ngắn Hoa vẫn cùng ta sống ở đời Bông này héo đi bông khác nở Xuân qua xuân lại hoa càng tươi Chỉ có đời người là thấp thoáng Một sớm soi gương tóc bạc rồi Thế nên muốn sống trăm nghìn tuổi Phải có thơ hay để lại đời Để ngàn năm sau những dạ hội Rượu nho đầy cốc, hoa đầy bình Tất cả yêu cầu một người đẹp
Đứng bên đài hoa ngâm thơ mình.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
