TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Diễn đàn lý luận
TẬP THƠ 'BUỔI SÁNG CÓ NHIỀU CHUYỆN KỂ' CỦA PHẠM NGUYỄN THƯỜNG ĐOAN
TẬP THƠ 'BUỔI SÁNG CÓ NHIỀU CHUYỆN KỂ' CỦA PHẠM NGUYỄN THƯỜNG ĐOAN
Thường buổi sáng người ta hay ngồi bên chung trà hay tách cà phê chuyện phiếm đủ thứ trên đời, từ thời sự trong nước đến quốc tế, chuyện giật gân, thiên tai thảm họa, chuyên thời tiết mùa màng, chuyện thường ngày của xã hội, những vướng mắc khó khăn trong cuộc sống cho hả hơi để bắt đầu một ngày mới. Nhưng BUỔI SÁNG CÓ NHIỀU CHUYỆN KỂ của P. N THƯỜNG ĐOAN không như thế mà kể bằng thơ và chắt lọc từ nội tâm về cuộc đời, tình yêu, tình người, tự sự cho riêng mình mới là điều đáng nói…
Thật sự tôi hoảng hồn hú vía khi đọc những câu thơ của người rất nhiều lần đi trên đầu ngọn cây – Kiêu hãnh. Không giật mình, hoảng hồn hú vía sao được khi mà những câu thơ hình tượng đầy ẩn dụ nóng lạnh, cháy bỏng, sôi sùn sụt, nóng rát và đau điếng đến kinh hoàng.
Bong bóng mưa trôi trôi trôi
Con mắt mù màu băng qua đèn đỏ.
Tình yêu đứt thắng thét kinh hoàng.
Tình yêu đứt thắng làm tôi hình dung đến sự bất ngờ, bối rối, hoảng hốt, hết hồn, chới với, buông trôi, chấp nhận sự tột cùng của nỗi khổ đau và niềm sung sướng của tình yêu không đắn đo suy tính. Một tình yêu không còn vách ngăn, rào cản. Các cánh cửa tâm hồn đã mở rộng thênh thang, mọi e ngại, mặc cảm, tự ái đã bị cơn lốc xoáy cuốn trôi và tiếng sét, tiếng thét, hú hồn đến đỉnh kinh hoàng không ngờ được trong cuộc đời. Không dễ gì đời người có được những giây phút hú hồn tuyệt đỉnh tuyệt diệu của tình yêu như thế.
Từ sự trải nghiệm, từng trải, chắt lọc, âm thầm cô đọng như tinh thể của những nỗi niềm lắng lại trong tâm hồn khiến nhà thơ đôi khi tự nhận.
Tôi làm đá ngủ chiều câm lặng.
Giấc mơ ngày hoa nở phía không trăng.
Câu chuyện đâu dễ dừng lại ở đó. Dù muốn hay không muốn thì dòng đời vẫn trôi, sóng gió bão dông, vui buồn, hạnh phúc, đau khổ trộn lẫn, năng trĩu và chất chứa như một sự tất nhiên và ngẫu nhiên nên tác giả đã kể:
Rừng xưa còn lại đôi mắt ngắm trăng qua mái lá
Gìan mướp che sao
Tình rụng một lu đầy
Lăng quăng có cánh nâng tiếng đàn bà ân hận
Gáo cán dừa nối chưa được tháng quạ đen.
Có lẽ do sự đựng và đón nhận một cách nhàm chán đến độ tinh vi hay sao mà tác giả có những câu thơ với cái nhìn sắc xảo và ác liệt như thế.
Người đàn ông năm mươi mỗi ngày đến đây chờ bong giấy nở.
Sợ căn phòng không đàn bà
Một chiếc gối chơ vơ
Ba buổi trong ngày bếp lạnh!
……………………………..
Những người đàn ông không bao giờ thấy bông giấy nở
Trồng cây trên đường một chiều
Đồng ca với cây đàn không dây
Ngũ cung rì rào mỗi buổi sáng…
Chính cái nhìn thẳng thắn, tự nhiên như thời tiết bốn mùa xuân hạ thu đông, đến rồi đi không hề dừng lại, nhẹ nhàng, không cay đắng mà sao tôi cảm thấy thật xót xa cho những câu thơ không có gì là cao siêu cả:
Sao anh đến trễ quá
Chiều đã hết chiều
Mùa đông về trước.
Dù mùa nào về trước hay về sau thì cũng có lúc ta muốn quay về với kỷ niệm với những nỗi niềm trầm lắng khoan dung để nhìn lại mình, nhìn lại dòng sông, gốc cây, cồn đất, nghe âm vang tiếng sóng, gợi nhớ tiếng nhạc, tiếng lòng thuở đầu đời.
Ở đâu cũng muốn quay về
Ngồi dưới gốc sầu đâu nghe anh hát.
Tiếng ghita và tiếng chim trưa
Lở theo bờ đất
Sóng cồn khoét ruột tình trôi…
Chắc nhờ thế mà cuộc sống bình lặng theo vòng quay tự nhiên của đất trời.
Nơi trăng khuyết cong đổ xuống
Không có tiếng gà bông lý vẫn xanh.
Tôi cầu mong tác giả được như thế và cũng tự hỏi những cảm xúc từng khúc, từng đoạn, không đầu, không đuôi của mình khi đọc thơ có lệch lạc gì ý tưởng của tác giả hay không?. Nhưng cần gì miễn thơ đã cho tâm hồn ta bay bổng được giây phút là đủ rồi, còn gì tuyệt vời hơn nữa mà so đo phải không các bạn nhỉ.
NHỮNG TÁC PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN:
1-Lục Bát cho khát vọng (NXB Hội Nhà Văn, 1992)
2-Người đàn bà làm Thơ và Trăng (NXB Văn Nghệ TP. HCM, 1995)
3-Đếm Cát (NXB Văn Học, 2003)
4-Rũ Người (NXB Văn Nghệ TP. HCM, 2006)
5-Buổi sáng có nhiều chuyện kể (XMXB Hội Nhà Văn, 2009)
Buổi sáng có nhiều chuyện kể
rất nhiều lần tôi đi trên đầu ngọn cây
kiêu hãnh
phía dưới chân là ngàn ngàn vạt hoa bươm bướm trắng
là tiếng con chim kêu “bắt cô trói cột” thanh khiết
là sương là mây vây phủ trùng trùng
là con người lập lờ nhỏ nhoi đen trắng
đau khổ kết tủa thành ngọc trai dâng hiến cho đời
ngọt ngào ngũ sắc
không ai biết được màu gì phía trong
rất nhiều lần tôi thấy hải âu bay bối rối trong chiều
dùng dằng không biết về đâu
cột buồm không là nơi để kêu bạn
cột buồm là nhân chứng buổi chiều
khi mặt trời tự dìm mình xuống lòng biển
để đêm đen tràn về hung hãn đồng lõa cái ác
và nhiều lần
rất nhiều lần, nhiều lần
tôi thú nhận tội lỗi với vầng trăng đẫm máu Hàn Mặc Tử
nỗi lang chạ vụng về của người đàn bà đánh cắp hạnh phúc kẻ khác
nhưng sá gì một ngọn heo may mà mùa xuân không dám về
dẫu trên hành tinh này luôn có những góc tối u ám
để rất nhiều lần…
buổi sáng chết tức tưởi trong khói nắng ám đỏ
20-1-2008
Chuyện tĩnh vật
căn phòng đầy sắc màu lại rất im ắng
những người đang di chuyển như câm
không gian bức bối
thời gian chậm chạp
tôi bị kẹt giữa ngày hôm trước và hôm sau
mọi thứ đều im lặng, im lặng
cả khi có nhiều người đang đứng đó
trò chuyện với nhau bằng ngôn ngữ không âm
khối hộp tù túng ngộp thở bởi phải chứa những cặp mắt
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.