TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Tỳ Bà
$title
Lời: Bích Khê
Nhạc: Phổ nhạc: Châu Phương
Từ xa xưa, khúc Phượng cầu hoàng đã trở thành biểu tượng của một cuộc gặp gỡ hiếm có giữa tài tử và giai nhân. Chỉ một tiếng đàn mà Tư Mã Tương Như tìm thấy Trác Văn Quân; chỉ một lần lắng nghe mà Văn Quân dám từ bỏ mọi ràng buộc để đi theo tiếng gọi của tri âm. Đó là thiên tình sử mà thơ, nhạc và tình yêu hòa làm một.
Đọc Tỳ Bà của Bích Khê, người ta không bắt gặp câu chuyện ấy hiện lên trực tiếp, nhưng lại dễ cảm thấy một dư âm tương tự: tiếng đàn không chỉ ngân lên bằng âm thanh mà còn bằng khát vọng, bằng cái đẹp và bằng một nỗi nhớ không thể gọi thành tên. Nếu Phượng cầu hoàng là khúc nhạc của cuộc tương phùng, thì Tỳ Bà dường như là tiếng vọng của một điều đẹp đẽ đã ở rất gần, nhưng không còn có thể nắm giữ.
LỜI BÀI HÁT
NGUYÊN TÁC
Oh dear,
night’s hands are unfurling
Moon beams weave through branches bright
Pink clouds blend with autumn skies
Blue mist spreads where autumn lies
Gold stars rest still on frail blooms
Lonely now, you no longer come
Ah, the vows you swore are gone
Flowers breathe scents of enchantment
The amourous guitar is made from verse
The amourous guitar stirs in dreams
returning, a soul calls my dear
The spirit boat drifts lost in emptiness
I came to borrow your melodies
I bore them upward to love chords
I shall never cease loving you
Shing aling rings like a lover’s lute
Oh dear, night’s hands are unfurling
Moonbeams weave through branches bright
Pink clouds blend with autumn skies
Blue mist spreads where autumn lies
Gold stars rest still on frail blooms
Lonely now, you no longer come
Ah, the vows you swore are gone
Flowers breathe scents of enchantment
How much I love you in my heart
How much I love you on my lips
Why seek Peach Blossom Land afar
Your eden lives in your soul
Autumn embraces all souls passing by,
How could I not call out for my love?
The moon, without you, wanes so pale,
Tonight, without you, grows so desolate.
Weary peach trees yearn for spring
,Lonesome pines wander into winter.
Oh what a haunted parasol tree
Gold falls! Gold falls: endlessly.
Oh what a haunted parasol tree
Gold falls! Gold falls: endlessly.
Nàng ơi! Tay đêm đang giăng mềm
Trăng đan qua cành muôn tay êm
Mây nhung pha màu thu trên trời
Sương lam phơi màu thu muôn nơi
Vàng sao nằm im trên hoa gầy
Tương tư người xưa thôi qua đây
Ôi! Nàng năm xưa quên lời thề
Hoa vừa đưa hương gây đê mê
Cây đàn yêu đương làm bằng thơ
Cây đàn yêu đương run trong mơ
Hồn về trên môi kêu: em ơi
Thuyền hồn không đi lên chơi vơi
Tôi qua tìm nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào xin hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! Vàng rơi: Thu mênh mông.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
