Mảnh đất Ngân Sơn của Bắc Kạn tươi đẹp, giàu truyền thống văn hoá và tinh thần cách mạng đã sinh ra ba nhà thơ, nhà văn có nhiều đóng góp, mở ra một thời kỳ mới của văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam. Đó là nhà thơ Nông Quốc Chấn, nhà văn Nông Minh Châu và nhà văn, nhà thơ Nông Viết Toại.
Làm thơ là cách tôi tự nhắc mình rằng tôi chưa bị đồng hóa hoàn toàn vào ngôn ngữ thị trường, chưa quên mất mình từng có những xúc cảm không thể phiên dịch ra bằng ký hiệu, mã hóa, hay clip 30 giây. Mỗi câu thơ, mỗi dòng trong cuốn sách đó đều là một dấu vết tôi tự ghi lại, để nhắc mình: tôi đã từng tin, từng đau, từng im lặng và từng không thể nói bằng cách nào khác ngoài thơ.
Thật hết sức sai lầm khi cho rằng, cánh đồng Tương và hồ Động Đình trong truyền thuyết khởi sử Việt lại ở bên tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc ngày nay. Bởi vì, đây là những địa danh nằm ngay trên đất Việt từ thủa cha sinh mẹ đẻ và những câu chuyện về các cuộc gặp gỡ rồi chia ly thời dựng nước vẫn còn lưu dấu đậm nét trong lòng nhân dân ở những nơi này.
Tương truyền, đây chính là bí truyền giúp vua Minh Mạng sinh tới 142 người con, khiến hậu thế không khỏi sửng sốt lẫn tò mò. Vậy rốt cuộc, đâu là sự thật sau lớp màn hương liệu và truyền kỳ?
Học được “hết chữ” của thầy rồi, nhưng chỉ đến khi thầy Đắc Bằng quy tiên vào năm 1518, Văn Đạt mới trở về, vừa tiếp tục nghiền ngẫm sâu rộng tới bờ cùng đáy của môn lý học, trở thành người-như nhà bác học thế kỷ 19 Phan Huy Chú đã viết trong sách “Lịch triều hiến chương loại chí”: “Học rộng khắp các sách, hiểu sâu sắc nghĩa lý “Kinh Dịch”, mưa nắng họa phúc, việc gì cũng biết trước”-vừa mở trường dạy học cho đến năm 1535.
Có thể nói, hình ảnh chiếc áo người chiến sĩ, đặc biệt là chiếc áo của anh Giải phóng quân đã đi suốt cuộc đời thơ của người lính Thanh Thảo và trở thành một biểu tượng gắn chặt với cuộc đời chiến đấu gian khổ, khó khăn, hy sinh thầm lặng và tinh thần bất khuất của người lính Cụ Hồ để làm nên đại thắng mùa Xuân 1975 lịch sử.
Về lẽ phải trong cách sống với người, cư dân Nam Bộ học được trong cách sống với tự nhiên và đời này sang đời khác với quan niệm “Sống với người có nghĩa, thì sống với thiên nhiên tạo vật cũng phải có nghĩa”. Ăn biết ăn để dành chứ không phải ăn sạch sành sanh, ăn tận diệt…
Tuy mới thử nghiệm mà tác giả đã trình làng một tập thơ hơn 100 bài đều sáng tác theo thể thơ mới này thì quả là một sự nỗ lực lớn trong khát khao “làm mới” thơ mình. Mới ở hình thức thể thơ chưa hẳn là “mới” trong tư duy thơ nhưng những sáng tác trong tập thơ này đã gây ấn tượng với bạn đọc…
Thực tế này đã được biết đến. Nhưng rất tiếc, văn hào đã không để lại những hồi ức về chuyến đi này. Tuy nhiên, những ghi chú ít được biết đến của người bạn đồng hành trẻ tuổi của văn hào – người em vợ Stepan Bers, cho phép chỗ khiếm khuyết ấy được bổ sung…
Triết lý trong thơ Khuất Bình Nguyên thường lắng sâu và giàu chiêm nghiệm. Anh khát khao những điều hoàn hảo trong cõi đời này, nhưng tiếc thay, những điều mong đợi ấy chưa thể đến, vì thế giọng thơ chủ đạo trong “Người tha hương” nhiều chỗ lặng lẽ và ngậm ngùi.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
