Nhà văn Xuân Cang nhìn lại chặng đường 65 năm của NXB Lao Động: “Người ta hay ví NXB bằng một mỹ từ giống cái: Bà đỡ. Bà đỡ mát tay cho những tác phẩm đầu tiên của một nhà văn trẻ. Bà đỡ cho một ca đẻ khó: Một công trình nghiên cứu làm xong có những nội dung “nhạy cảm” bị xếp vào ngăn bàn, nếu không có nhà xuất bản “mạnh tay” và “khéo đương đầu” thì không “ra đời”, nghĩa là không ra mắt bạn đọc được. Khéo đương đầu nghĩa là khéo thu xếp để bản thảo ra đời được, chứ không phải “khéo biên tập” để làm nhòe đi hay ẩn giấu bớt những điều cần nói, để giúp ích cho bạn đọc và cuộc sống.
Tình cờ tôi đã được đọc bài viết "THƠ, MỘT MẶC CẢM VĂN HÓA NGƯỜI VIỆT" của tác giả Nguyễn Hoàng Đức đăng tải trên báo giấy CẢNH SÁT TOÀN CẦU (CSTC) từ một người bạn trao cho. Anh em văn nghệ bàn tán rôm rả , khen chê cũng nhiều. Riêng tôi, không dám lạm bàn, chỉ xin được phép có mấy ý theo chủ kiến của mình không ngoài mục đích để vấn đề được hiểu một cách cặn kẽ, thấu đáo hơn.
Tôi vốn rất có thiện cảm với các kì vận động sáng tác văn học tuổi 20 do Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh, báo tuổi Trẻ và Nhà xuất bản Trẻ tổ chức. Theo tôi thì so với khá nhiều cuộc thi văn chương trên cả nước, tuy đây là cuộc thi chỉ mới trải qua 4 lần phát động (lần 1 năm 1995) nhưng đã gây được tiếng vang và uy tín trong lòng người đọc vì tính nghiêm túc trong cách làm việc của ban tổ chức cũng như thành phần ban giám khảo. Có thể nói, đây là cuộc thi mà sau mỗi lần tổng kết trao giải hiếm khi nghe dư luận lên tiếng về những chuyện “lùm xùm” kiện tụng đại loại như ban giám khảo (BGK) thiếu công tâm, thiên vị; trao giải theo kiểu “phân biệt vùng, miền” để rồi “quy hoạch giải thưởng” trước… như ở rất nhiều cuộc thi văn chương khác.
GIỮA DÒNG CHẢY LẠC (GDCL)là câu chuyện của một gã tâm thần đơn độc với tuổi già phiá trước . Vợ mới cưới được ba tháng đã bỏ đi. Người bạnhoạ sĩ tâm giao cũng chết đột ngột không rõ nguồn cơn. Người bạn thời sinh viên, sau tai nạn phải sống thực vật cũng đã ra đi. Mấy lần đi xin việc rồi phải bỏ việc. Nhiều lần lên cơn điên hiện sinh tưởng đã chia lià cõi đời phù du này. Chỉ còn lại một con người đơn độc, bất lực, vô vọng,không biết về đâu, không chốn nương thân (NO COUNTRY FOR OLD MEN) giữa dòng chảy cuộc đời.
Lâu nay, khá đông người cho rằng thi sĩ Hàn Mạc Tử và nhà giáo kiêm cư sĩ Hoàng Thị Kim Cúc từng có một tình yêu đôi lứa. Lắm sách báo ghi nhận như vậy. Ngay cả lối sống khá đặc biệt của Kim Cúc - suốt đời độc thân, làm thơ tặng Hàn, chẳng chuyện trò điều này với người trong nhà... - càng khiến dư luận nghĩ vậy. Với Kim Cúc, Hàn từng gửi thư và hai áng thơ mà thiên hạ lưu truyền với nhan đề Đây thôn Vỹ Dạ và Đừng cho lòng bay xa. Nhưng bằng hệ thống tư liệu phong phú và xác thực, tác giả Phanxipăng chứng minh rằng Hàn yêu đơn phương Kim Cúc, đồng thời khẳng định nhan đề chính xác hai áng thơ kia là Ở đây thôn Vỹ Dạ và Sao, vàng sao.
Trong những buổi giao lưu thơ vào tháng 10 này giữa các nhà thơ Việt Nam với các nhà thơ, cựu chiến binh Mỹ được tổ chức tại Hội Nhà văn Việt Nam và Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội, rất nhiều nước mắt đã rơi.
Tác phẩm văn học là sản phẩm sáng tạo đặc biệt được hình thành qua quá trình lao động đặc thù của nhà văn. Dù muốn hay không, nó cũng phải mang dấu ấn sâu sắc của người viết. Hoạt đông sáng tạo của nhà văn lại là hoạt động đặc biệt mang tính đặc thù không giống với bất kỳ hoạt động nào khác. Hoạt động này được thực hiện trong sự chi phối mạnh mẽ, sự tác động sâu sắc giữa các yếu tố đặc biệt.
Tháng 9 năm nay, thông tin loại bỏ nhiều tác phẩm của Lỗ Tấn khỏi sách giáo khoa ở nhiều địa phương lập tức gặp phải phản ứng gay gắt từ công chúng. Nhiều học giả và cộng đồng mạng gọi đây là một “thảm kịch”. Bộ Giáo dục Trung Quốc và các nhà xuất bản sách giáo khoa đã phải lên tiếng trấn an rằng chỉ có 1 hoặc 2 tác phẩm của Lỗ Tấn bị rút khỏi sách. Họ cũng nói thêm, AQ chính truyện dù không còn là tác phẩm bắt buộc, học sinh vẫn có thể tự chọn để học. Dư luận tại Trung Quốc phần lớn cảm thấy không thuyết phục, một người lý giải: “Những vấn đề mà ngày xưa Lỗ Tấn chỉ trích lại tái hiện ngày hôm nay. Hầu hết tác phẩm của ông khuyến khích những tầng lớp bị đè nén đứng lên đấu tranh cho quyền lợi của mình. Vì thế, nó không phù hợp với chủ trương của nhà nước”
Không hiểu vì sao khi gấp lại tập thơ này, trong đầu tôi cứ bảng lảng hai câu thật giản dị: “Gửi nhớ cho quên gửi buồn cho cũ“, và “Tôi buồn quá vì em xinh đẹp quá“.Đấy là tâm trạng của anh trong đời, là quan niệm về nhớ – quên, buồn – cũ, buồn quá – đẹp quá, hay là chính tâm trạng của tôi sau khi đọc thơ anh? Thật khó mà giải thích rõ ràng.
Nếu ai từng gặp một Lê Minh Quốc của thường nhật với công việc làm báo, làm MC, làm sách lịch sử, tuyển chọn thơ… chắc hẳn sẽ ngạc nhiên vì không hiểu anh sắp xếp thời gian thế nào để có thể “ôm” việc nhiều đến thế. Lạ hơn nữa, thơ anh phảng phất những “bóng hồng”, nhưng anh thường độc hành, đơn thân trong các cuộc vui. Lúc đó, anh thuộc về số đông với sự dí dởm, thông minh và hài hước sẵn có. Cái chất giọng Quảng Nam còn lẩn khuất trong âm điệu của người đàn ông xa xứ đã lâu vẫn làm cho bao cuộc xôm tụ rôm rả tiếng cười. Lúc đó, anh thực sự thoát khỏi con người thơ u sầu, vò võ và cô đơn trong tình yêu. Nhà thơ Lê Minh Quốc từng tự nhận mình bị nghiệp thơ và người thơ đày đọa. Giờ đầu đã hai thứ tóc nhưng anh vẫn như một gã trai giang hồ không bến đỗ bình yên, không có một tổ ấm như bao bạn bè cùng trang lứa...
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
Tháng 9 năm nay, thông tin loại bỏ nhiều tác phẩm của Lỗ Tấn khỏi sách giáo khoa ở nhiều địa phương lập tức gặp phải phản ứng gay gắt từ công chúng. Nhiều học giả và cộng đồng mạng gọi đây là một “thảm kịch”. Bộ Giáo dục Trung Quốc và các nhà xuất bản sách giáo khoa đã phải lên tiếng trấn an rằng chỉ có 1 hoặc 2 tác phẩm của Lỗ Tấn bị rút khỏi sách. Họ cũng nói thêm, AQ chính truyện dù không còn là tác phẩm bắt buộc, học sinh vẫn có thể tự chọn để học. Dư luận tại Trung Quốc phần lớn cảm thấy không thuyết phục, một người lý giải: “Những vấn đề mà ngày xưa Lỗ Tấn chỉ trích lại tái hiện ngày hôm nay. Hầu hết tác phẩm của ông khuyến khích những tầng lớp bị đè nén đứng lên đấu tranh cho quyền lợi của mình. Vì thế, nó không phù hợp với chủ trương của nhà nước”
